Autor: Andrzej Michalak
Ponieważ omówiliśmy
już trening wszystkich większych grup mięśniowych, teraz poświęcimy
trochę uwagi mniejszym grupom, zwanym często peryferyjnymi. Do
największych mięśni, spośród tych peryferyjnych, zaliczają
się mięśnie ostatnich członów kończyn górnych i
dolnych, a więc podudzi i przedramion. Czy możemy je lekceważyć lub
nawet pomijać w naszych treningach? Nie, ponieważ te grupy mięśniowe
uzupełniają całość sylwetki i jeśli odbiegają swoim rozwojem od
pozostałych części ciała, to sylwetka wygląda niekompletnie lub
nawet śmiesznie. Szczególnie jaskrawo widać to u osób,
które zdecydowały się w sztuczny sposób, np. poprzez
wstrzyknięcie syntholu, powiększyć swoje ramiona (zwykle bicepsy),
zapominając o przedramionach. Widywałem takich pseudokulturystów
na różnych zagranicznych targach i imprezach (nietrudno ich
nie zauważyć, gdyż zwykle chełpią się swoimi "osiągnięciami")
i muszę przyznać, że wyglądają po prostu karykaturalnie. Patrząc na
takich syntholowych "gigantów" człowiek jeszcze
wyraźniej sobie uzmysławia, jak ważnym elementem w wyglądzie
kulturysty jest równomierność i harmonia w rozwoju
umięśnienia. właściwe podejście od samego początku do treningu
przedramion pozwoli wam uniknąć tej dysharmonii.
Kiedyś rozwój
przedramion demonstrowano poprzez siłę uchwytu. Siłacze cyrkowi
podnosili więc beczki, trzymając je za wąskie wręby, rozrywali
ogniwa łańcucha, wyginali w palcach monety, przedzierali książki
telefoniczne, wyginali (i prostowali) pręty oraz sztaby, zwijali w
rulon kuchenne tasaki. średniowieczni rycerze, którzy
walczyli długimi, ciężkimi mieczami lub toporami, też musieli mieć
silne przedramiona. Z potężnie rozwiniętych mięśni przedramion znani
byli również kowale. W obecnych czasach siła uchwytu nadal
odgrywa podstawowe znaczenie w wielu dyscyplinach sportu (np. zawody
strongmanów). Niektórzy zawodowi kulturyści także
lubią się popisywać siłą uchwytu, tak silnie ściskając puszkę piwa
czy coca coli, aż wytryśnie z niej płyn.
TROCHĘ ANATOMII
mięśnie przedramienia
muszą być dopasowane swoją wielkością głównie do mięśni
ramion. I jest to spore wyzwanie dla wszystkich ćwiczących, gdyż nie
ma co ukrywać, że mięśnie ramion są oczkiem w głowie każdego
kulturysty, niezależnie od stopnia zaawansowania. mięśnie
przedramion nie są tak imponujące pod względem wielkości, a więc i
masy, jednak są dużo bardziej złożoną grupą mięśniową pod względem
budowy anatomicznej. Są to przeważnie wydłużone mięśnie o kształcie
wrzecionowatym, przechodzące w długie ścięgna poruszające ręką i
palcami. Ponadto biorą udział w ruchach odwracania i nawracania
przedramienia. Zwykle są to mięśnie wielostawowe. Dzielą się na trzy
podgrupy: przednią, boczną i tylną.
mięśnie podgrupy przedniej to głównie zginacze
stawu łokciowego, stawu nadgarstkowego oraz zginacze palców.
Największe to: mięsień nawrotny obły (zgina łokieć, nawraca
przedramię), zginacze nadgarstków (promieniowy i łokciowy),
zginacz powierzchowny palców i zginacz głęboki palców.
mięśnie podgrupy bocznej to miesień ramienno-promieniowy
(zgina łokieć odwraca i nawraca przedramię), prostownik nadgarstka
promieniowy i odwracacz (odwraca przedramię).
Mięsień podgrupy tylnej obejmują: prostownik
palców, prostownik nadgarstka łokciowy, odwodziciel i prostownik kciuka.
Inaczej
klasyfikując mięśnie
przedramienia, można powiedzieć, że składają się one ze zginaczy
przedramienia, mięśni odwracających i nawracających przedramię,
zginaczy i prostowników nadgarstka oraz zginaczy i
prostowników palców. Ciekawą rzeczą jest fakt, że
podstawową rolę w czynnościach kończyny górnej odgrywają
zginacze, które są znacznie silniejsze od prostowników.
UWAGI OGÓLNE
1.
Rozgrzewka. mięśnie
przedramion nie wymagają jakiejś specjalnej rozgrzewki i zwykle
wystarcza rozgrzewka ogólna, ukierunkowana na największe
grupy mięśniowe. jeśli mięśnie przedramion trenujemy na odrębnych
sesjach, to na początek dobrze jest wykonać po jednej serii każdego
ćwiczenia z małym obciążeniem.
3.
Jak często? mięśnie przedramienia to stosunkowo mała grupa,
toteż zasada "im więcej treningu, tym lepiej" nie zdaje
tutaj egzaminu, gdyż łatwo jest je przetrenować. Początkujący,
trenujący systemem trzy razy w tygodniu, mogą ćwiczyć mięśnie
przedramion na zakończenie każdej sesji. średniozaawansowanym
wystarczą w zupełności dwa treningi tygodniowo. A zaawansowani?
Niektórzy ćwiczą je raz w tygodniu, niektórzy...
wcale. Dotyczy to szczególnie kulturystów wyczynowych,
ale ich nie pytajcie w tym przypadku o radę. Są to ludzie o
specjalnie dobranej genetyce oraz starannej i bogatej suplementacji.
Najczęściej powiedzą wam, że mięśnie przedramion dostatecznie
pracują przy innych ćwiczeniach, szczególnie, gdy w sposób
ograniczony korzysta się z pasków na nadgarstki. Na tym
etapie rozwoju zwykle to wystarcza.
4.
Kiedy? Ponieważ silny
chwyt potrzebny jest we wszystkich ćwiczeniach typu podciąganie i
przyciąganie, mięśnie przedramion ćwiczymy na końcu sesji
treningowej. Wyjątkiem jest połączenie treningu przedramion z
treningiem nóg. Wtedy przedramiona możemy ćwiczyć na
początku. Ponieważ mięśnie przedramion są bardzo intensywnie
angażowane podczas treningu grzbietu, nie należy ich łączyć, a nawet
należy dążyć do tego, aby treningi te dzielił co najmniej jeden
dzień przerwy. I jeszcze jedno. Do treningu przedramion nie potrzeba
zwykle ciężkiego sprzętu. Wystarczą sztangielki i krótka
sztanga. A więc jeśli ktoś ma taki sprzęt w domu, nie musi ćwiczyć
mięśni przedramion na sali treningowej.
5.
Liczba serii i powtórzeń. W przypadku mięśni przedramion
nie należy przesadzać, gdyż łatwo doprowadzić do ich przetrenowania.
Wykonujemy nie więcej niż 4 serie każdego ćwiczenia i nie więcej niż
12-15 serii ogółem. jeśli chodzi o liczbę powtórzeń,
to mięśnie przedramion nie różnią się pod tym względem od
innych grup mięśniowych. Żadne wielkie serie nie są w tym przypadku
zalecane. Wystarczy wykonywać 6-8 powtórzeń (akcent na siłę)
lub 8-10 powtórzeń (akcent na masę). Serie z liczbą powtórzeń
w zakresie 20-40 będą oczywiście stymulowały inne elementy komórek
mięśniowych i dawały wzrost wytrzymałości, ale nie przyczyni się to
do rozwoju masy.
6.
Technika ćwiczeń. Podczas wykonywania ćwiczeń na mięśnie
przedramion, nie musimy stosować dynamicznych ruchów. W tym
przypadku preferowane jest stałe tempo ruchu, około 2 sekundy na
wykonanie powtórzenia. Natomiast przerwy pomiędzy seriami
powinny wynosić 45-60 sekund. Krótsze przerwy nie pozwolą na
wystarczającą regenerację mięśni i wykonanie kolejnej serii na tym
samym ciężarze. Ważnym aspektem jest też zakres ruchu. Ponieważ
mięśnie przedramion angażowane są przy innych ćwiczeniach, ale w
okrojonym zakresie ruchu, dlatego w treningu specjalistycznym należy
dążyć do pełnego zakresu ruchu. W fazie negatywnej należy mięśnie
maksymalnie rozciągać, a potem maksymalnie je kurczyć w szczytowym
napięciu. To daje najlepsze rezultaty.
TRENING DLA
POCZĄTKUJĄCYCH
Aby wprowadzić was w
trening przedramion i wdrożyć te mięśnie do wysiłku, proponuję na
początek dwa podstawowe ćwiczenia:
ĆWICZENIE SERIE POWTÓRZENIA
P1: Zginanie
nadgarstków ze sztangą 3 6-8
P2:
Prostowanie nadgarstków
ze sztangą 3 8-10
Krótki
opis ćwiczeń
P1: Trzymając
podchwytem sztangę, siadamy okrakiem przy końcu płaskiej ławki,
opieramy przedramiona na powierzchni ławki, wysuwając nadgarstki za
jej krawędź. Opuszczamy sztangę maksymalnie do dołu, poruszając
jedynie nadgarstkami, a następnie unosimy ją do góry, do
maksymalnego skurczu mięśni przedramion. Otwieranie palców i
rolowanie po nich sztangi nie jest zalecane, gdyż prowadzi do
szybszego zmęczenia mięśni zginaczy palców, co nie pozwala na
dotrenowanie mięśni zginaczy nadgarstków. Pewnym utrudnieniem
może być odrywanie łokci od powierzchni ławki w dolnej fazie ruchu i
unoszenie ich nieco do góry. Następnie wracamy łokciami na
powierzchnię ławki i zginamy nadgarstki. Ćwiczenie to można też
wykonywać ze sztangielkami, ale wtedy wygodniej jest opierać
przedramiona na udach, a nie na ławce. Można też spróbować
wersji ze sztangą łamaną.
P2: Chwytamy sztangę
nachwytem, mniej więcej na szerokość barków i siadamy na
płaskiej ławce. Opieramy przedramiona na udach, tak aby same
nadgarstki wystawały poza kolana. Przedramiona ustawione są lekko
zbieżnie, a nie równolegle względem siebie. Zginając
nadgarstki opuszczamy sztangę do dołu, a następnie, prostując
nadgarstki, unosimy ją maksymalnie do góry. W wersji
klasycznej dbamy o to, aby przedramiona stabilnie spoczywały na
udach. W wersji utrudnionej, w dolnej fazie ruchu odrywamy łokcie od
ud, unosimy je nieco do góry i na zewnątrz. Następnie,
jednocześnie prostujemy nadgarstki, przywodzimy łokcie do siebie
(aby przedramiona były równoległe) i opuszczamy je do dołu,
do powierzchni ud. W górnej fazie ruchu unosimy pięty nad
podłogę, opierając stopę na palcach.
jeśli
zaczynacie treningi od zera, wykonujcie tylko po jednej serii
każdego ćwiczenia na pierwszym treningu. Na każdym następnym
treningu dodawajcie o jedną serię więcej, aż dojdziecie do pełnych
trzech serii.
TRENING DLA
średnIOZAAWANSOWANYCH
W przypadku
mięśni przedramion nie ma co szaleć. Dodanie jednego ćwiczenia w
zupełności wystarczy. Przykładowy program treningowy może wyglądać
więc następująco:
ĆWICZENIE SERIE POWTÓRZENIA
P1: Zginanie
nadgarstków ze sztangą 3 6-8
P2: Prostowanie
nadgarstków ze sztangą 3 8-10
P3: Uginanie
przedramion ze sztangą (nachwyt) 2 6-8
Krótki
opis ćwiczeń
Ćwiczenia P1 i P2
angażują prostowniki i zginacze nadgarstków. Wykonujemy je
tak samo, jak początkujący. Dochodzi ćwiczenie P3.
P3: Jest to ćwiczenie
na mięsień ramienno-promieniowy, który jest zginaczem stawu
łokciowego. Wykonujemy je ze sztangą prostą lub łamaną. Chwytamy
sztangę nachwytem na szerokość barków i zaczynamy zginać
przedramiona w stawach łokciowych. Unosimy sztangę do momentu, gdy
przedramiona będą trochę wyżej od położenia równoległego do
podłogi. W końcowej fazie ruchu wysuwamy łokcie nieco do przodu.
Starajcie się jak najmocniej napinać mięśnie ramienno-promieniowe, a
nie bicepsy.
TRENING DLA
ZAAWANSOWANYCH
Na tym etapie można
zmniejszyć częstotliwość treningów przedramion do dwóch
razy w tygodniu, a większość zawodników wyczynowych ogranicza
się do jednego treningu. Dodajemy kolejne ćwiczenie i wykonujemy te
ruchy w następującej kolejności:
ĆWICZENIE SERIE POWTÓRZENIA
P1: Zginanie
nadgarstków ze sztangą 3 6-8
P4: Zginanie
nadgarstków ze sztangą trzymaną z tyłu 3 6-8
P2:
Prostowanie nadgarstków ze sztangą 3 8-10
P3: Uginanie
przedramion ze sztangą (nachwyt) 2 6-8
Krótki
opis ćwiczeń
Ćwiczenia P1, P2 i P3
zostały opisane wcześniej. Dochodzi ciekawe ćwiczenie P4. P4:
Stajemy tyłem do stojaka i zdejmujemy sztangę, trzymając ją
nachwytem na szerokość barków lub nieco węziej. Stojąc w
pozycji wyprostowanej, zginamy nadgarstki tak daleko, jak tylko się
da i wstrzymujemy ruch na moment. Następnie opuszczamy sztangę i
wykonujemy kolejne powtórzenie.
Można też
spróbować jeszcze intensywniejszej wersji treningu:
ĆWICZENIE
SERIE POWTÓRZENIA
P3: Uginanie
przedramion ze sztangą łamaną (nachwyt) 3 6-8
P2: Prostowanie
nadgarstków ze sztangą 3 8-10
P1: Zginanie
nadgarstków ze sztangą 3 6-8
P5: Zginanie nadgarstków
ze sztangielkami 3 8-10
P6:
Obracanie przedramienia ze
sztangielką 3 12-15
Krótki
opis ćwiczeń
P5: To ćwiczenie
wprowadzamy dla wprowadzenia większej różnorodności do
treningu przedramion. Klękamy przy płaskiej ławce na jednym kolanie
i kładziemy przedramię w poprzek ławki, wysuwając nadgarstek ze
sztangielką (podchwyt) poza krawędź ławki. Opuszczamy sztangielkę
maksymalnie do dołu, a potem unosimy ją, zginając nadgarstek do
góry. W dolnej fazie ruchu można lekko unieść łokieć ponad
powierzchnię ławki. Wykonujemy najpierw serię na jedną rękę, a potem
na drugą.
P6: Jest to dobre
ćwiczenie na koniec sesji treningowej na przedramiona. Angażuje
zarówno dolne jak i górne części przedramion. Siedząc
na ławce, chwytamy jedną ręką sztangielkę i pozwalamy tej ręce
swobodnie zwieszać się pomiędzy kolanami. Następnie obracamy
sztangielkę raz w jedną, raz w drugą stronę. Sztangielkę obracamy
powoli, nie kołysząc nią, ani nie wykorzystując jej momentu
obrotowego, co mogłoby prowadzić do kontuzji.
SIŁA UCHWYTU
Dla tych, którzy
oprócz masy mięśniowej chcieliby także rozwinąć siłę uchwytu,
mamy kilka dodatkowych wskazówek. Według większości
ekspertów, o sile uchwytu decydują trzy rodzaje ruchów
(ćwiczeń): zgniatanie, trzymanie i szczypanie. Najprostszą i
najbardziej popularną czynnością spośród tych trzech jest
trzymanie. Chodząc na siłownię, doskonalimy swoją siłę trzymania
wykonując ćwiczenia polegające na przyciąganiu, takie jak
przyciąganie drążka wyciągu czy martwy ciąg. Samo trzymanie można
zdefiniować jako zdolność do utrzymywania ciężaru przez pewien czas
i z natury jest to ćwiczenie izometryczne, gdyż nie musi występować
w nim ruch. Swoje możliwości trzymania można doskonalić poprzez
ćwiczenie trzymania grubych oraz cienkich przedmiotów.
Dobrym
przykładem trzymania grubych przedmiotów jest utrzymywanie
gryfu sztangi owiniętego w ręcznik. Tę technikę można też
wykorzystywać podczas wykonywania martwego ciągu. Stosujemy taki
ciężar i taką grubość owiniętego gryfu, aby pod koniec planowanego
okresu trzymania, np. po 20 s, sztanga wyślizgiwała nam się z rąk.
Najwygodniej jest robić to ćwiczenie przy jakimśstojaku, na który
sztanga mogłaby bezpiecznie opaść, gdy ją wypuścimy z rąk. W
niektórych klubach są też specjalne, grubsze drążki do
wykonywania ćwiczeń na wyciągach, aby właśnie móc doskonalić
siłę trzymania. Dobrym ćwiczeniem tego typu jest też tzw. spacer
farmera (noszenie ciężkich walizek na dystans), wykonywany na
zawodach strongmanów.
Przykładem
trzymania cienkich przedmiotów, jest trzymanie za pasek lub
linkę. Tę umiejętność możemy doskonalić mocując do sztangielki o
odpowiednio dobranym ciężarze zwykły pasek na nadgarstki,
wykorzystywany przy podnoszeniu sztangi. Uwiązaną w ten sposób
sztangielkę trzymamy nad podłogą przez określony okres czasu, nie
pozwalając na wyślizgiwanie się paska z dłoni. Można też spacerować
po sali z dwiema uwiązanymi w ten sposób sztangielkami, co
byłoby jakąś odmianą spaceru farmera.
Siłę zgniatania
możemy ćwiczyć przy pomocy specjalnych przyrządów
sprężynowych, dostępnych w sklepach sportowych. Ćwiczenie polega na
zgniataniu uchwytów sprężynowych poprzez przybliżanie palców
do dłoni. Ten rodzaj pracy możemy zdefiniować jako zamykanie dłoni
(koncentryczne zginanie wszystkich palców jednocześnie) przy
pokonywaniu oporu przyrządu. Można też zgniatać w dłoni piłeczkę
tenisową.
Szczypanie
ma miejsce wtedy, gdy siła wytwarzana jest przez nacisk palcami na
kciuk. Siłę szczypania można ćwiczyć poprzez złączenie dwóch
talerzy od sztangi (lub innych metalowych krążków) płaskimi
powierzchniami i trzymanie ich pomiędzy kciukiem a palcami.
Przenoszenie w ten sposób jednego ciężkiego talerza od
sztangi (np. 20 kg) też jest dobrą alternatywą.
PRZYWODZENIE /
ODWODZENIE NADGARSTKA
Są to ruchy
podobne do ruchu młotka przy wbijaniu gwoździa. Aby móc to
ćwiczyć w sposób kontrolowany, wybieramy pusty gryfik od
sztangielki lub inny pręt, na który można z jednego końca
zakładać obciążenie. Chwytamy gryfik za drugi, wolny koniec, tak aby
załadowany koniec znajdował się z przodu, przed nami (podobnie jak
młotek). Unosimy obciążony koniec jak najwyżej, wykonując ruch
nadgarstkiem, a potem opuszczamy i powtarzamy. Po wykonaniu serii,
zmieniamy położenie obciążonego końca, ustawiając go z tyłu dłoni
(przedramienia). Wykonując ruchy nadgarstkiem, unosimy i opuszczamy
obciążony koniec gryfika. |